Duitse Bronnen / German Sources

In 1997 kreeg ik een email van Horst Kohls, Duits genealoog en onder andere geïnteresseerd in de familienaam Mengerink (eigenlijk Mengering, inwoners van  Borken, Westfalen). Zijn perceptie was in aanvang dat deze naam van Duitse oorsprong was. Hij werd daarin gesteund doordat de naam Mengering in allerlei varianten veel voorkomt in Duitsland. Maar hij ontdekte ook dat er verbanden bestonden met Nederland. De Needse Mengerinks kwamen in beeld en daardoor de Mengerink Website.

Tot de verbeelding sprekend zijn de volgende tekstfragmenten die Horst Kohls me toestuurde:

“Heinrich (Mengering) bürtig von Deventer aus de Provinz Ober Isel im Niederland, welcher umb der Hispanischen Inqvisition und Verfolgung des Heiligen Evangelii willen unter dem Duc de Alba Hispanischen Stadthalter, sich aus den Niederlanden erhoben, alles sein Väterliches Erbe hinterlassen müssen, nach Gottes gnädigen Willen sich hierher begeben, und seinen Kaufhandel ferner fortzusetzen, dieses Ortes nieder gelassen, +13. 5. 1608”.

… en:

“Arend (Mengering) ein vornehmer Kauffmann zu Deventer in Niederland und daselbst bekannten vornehmen Geschlechts. Wie dann dasselbe Geschelcht auff dem Lande einen Erbsitz gehabt, das Haus Mengering genannt, welches dieses Arends leiblicher Bruder zur selben Zeit besessen hat”. * vor 1520, + vor 1567.”

Deze fragmenten komen uit Duitse archieven (deelstaat Brandenburg), maar duiden er zonder twijfel op dat deze Heinrich en Arend van Nederlandse oorsprong waren. Ik heb in 1997 op basis van deze tekstfragmenten navraag gedaan bij het Stadsarchief Deventer en het Stadsarchief Zutphen. Echter zonder resultaat. Het bleek me dat deze archieven (toen) nog te weinig mogelijkheden boden voor amateuronderzoek. En ik kon ook geen verband vinden tussen deze twee personen, de jaartallen en andere gegevens, en de gegevens over Mengerinks in mijn bestand. Er waren op dat moment andere prioriteiten, wat er toe leidde dat ik deze informatie terzijde heb gelegd voor later onderzoek. En daar bleef het bij tot september 2007.

Horst Kohls had intussen ook niet stilgezeten en was in zijn onderzoek gestuit op Paul J. Berlage, ook een Duits genealoog. Deze Paul Berlage kon hem melden dat er een Erbe Mengering bestond in de “Bauernschaft Lengerich” in 1467. Dat Erbe Mengering werd in 1467 verkocht aan het Hof Völker/Völkering, dat later werd gesplitst in twee nog steeds bestaande hoven: Völkeralbert en Völkergerd. Zijn (Berlages) voorouders stammen uit de directe nabijheid van die hoven, namelijk van een Hof Berlage. Er zijn geen directe verbanden gevonden tussen de namen Berlage, Völker en Mengering, zoals blijkt uit correspondentie van Paul Berlage.

Mijn interesse was opnieuw gewekt en dat leide ertoe dat ik de heer Prudon, archiefexpert uit Deventer, verzocht om globaal onderzoek te doen naar de naam Mengering (Mengerinck) in Deventer. Binnen een week meldde hij zich terug met de eerste resultaten, en na twee weken ontstond een wat vollediger beeld waaruit kan worden afgeleid dat er in Deventer in de 16e eeuw inderdaad een familie Mengerinck woonde. Het directe verband tussen die informatie en de uit Duitse bron geciteerde tekstfragmenten zijn de beide namen van vader (Arend) en zoon (Heinrich/Hendrick) Mengerinck.

Lees verder op de pagina over Deventer Bronnen.In 1997, a German genealogist sent me an email telling that he was interested in the German occurences of the name Mengerink (or better: Mengering, the dominant name spelling in Germany). In his percention, the name was of German origin. He was supported by a number of variants and occurences of the name, not only for persons, but also towns. But he discovered the Dutch side and, as said, contacted me.

Below are the two text fragments that astonished me, but didn’t give me more at that moment then the texts themselves:

“Heinrich (Mengering) bürtig von Deventer aus de Provinz Ober Isel im Niederland, welcher umb der Hispanischen Inqvisition und Verfolgung des Heiligen Evangelii willen unter dem Duc de Alba Hispanischen Stadthalter, sich aus den Niederlanden erhoben, alles sein Väterliches Erbe hinterlassen müssen, nach Gottes gnädigen Willen sich hierher begeben, und seinen Kaufhandel ferner fortzusetzen, dieses Ortes nieder gelassen, +13. 5. 1608”.

Roughly translated: Heinrich (Mengering) born in Deventer in the province of Overijssel in The Netherlands, who, chased by the Spanish Inquisition according to the Holy Gospel under the [spanish] Earl of Alva, Spanish governor, left The Netherlands leaving all his posessions and the heritage of his father behind, had under Gods Mercy gone here to continue his trading activities in our town, + (died) 13.5.1608.

… and:

“Arend (Mengering) ein vornehmer Kauffmann zu Deventer in Niederland und daselbst bekannten vornehmen Geschlechts. Wie dann dasselbe Geschelcht auff dem Lande einen Erbsitz gehabt, das Haus Mengering genannt, welches dieses Arends leiblicher Bruder zur selben Zeit besessen hat. * vor 1520, + vor 1567.”

Roughly translated: Arend (Mengering), an important Merchant from Deventer in The Netherlands and known to be of an important local family. This family owned an estate called Mengering, managed by Arends brother at that same time. * [born] before 1520. + [died] before 1567.

This refers to Deventer, a very old (pre-1200) “Hanze Stad” (trading town) along the river IJssel, some 40 miles west of Neede and just a mere 10 miles from Zutphen/Vierakker. And it refers to the heritage of Arend Mengerings brother, named “House Mengering”. Might this heritage, this house, be the “Havezathe Vierakker” as mentioned elsewhere on this page ?

I did check these texts with the city-archives of Zutphen and Deventer in 1997, but without results. And it seemed that those archives did not have the facilities for amateur genealogists to do research on the relevant documents. I couldn’t find a link between the Mengerinks in my file and these Deventer Mengerinks. I had other priorities then, so a laid it aside for later investigation. And there it stayed until september 2007.

Horst Kohls hadn’t sat still either and bounced into Paul J. Berlage, also a German genealogist. This Paul Berlage reported a House Mengering in the (German) town of Lengerich in 1467 (there are two: one between Münster and Osnabrück, and a second some 30 miles north west of that). This House Mengering was sold in 1467 to the Estate of Völker/Völkering, which later was split up in two still existing estates: Völkeralbert en Völkergerd. Berlages ancestors came from near those estates, namely the Estate of Berlage. No direct links have been found between the names of Berlage, Völker and Mengering.

All this renewed my interest in the German side of “the story”. I asked Mr. Prudon, an archive expert from Deventer, to do a prime investigation with the known facts. Within a week, he reported back to me with first results. And after two weeks, a more complete picture arose from those investigations. The prime conclusion is that indeed there were Mengerincks living in Deventer in the 16th century and indeed they were the same persons as mentioned in those two texts at the top of this page: Arend and (son) Henrick Mengerinck. Arend did not live to see the struggle of his son with the Spanish inquisition (he died before Henrick left the town). Henrick must have left Deventer and moved to Eastern Germany (Halle) around 1580. Which was pricisely the period in which the most rigourous measures were taken by the Spaniards to fight Protestantism. Most likely these Mengerincks were of Protestant religion and followed the teachings of Luther and Calvyn.

The rest of this story is on the page with Deventer Sources.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Mister Spy Was Here